Bonen in Spanje: kies het gewas voor de hitte
De archiefpagina heet pronkbonen maar beschrijft iets anders. Pronkbonen zijn Phaseolus coccineus. De lage en klimmende sperziebonen die meestal worden geteeld zijn Phaseolus vulgaris. Beide komen uit Amerika en worden voor peulen gekweekt, maar gedragen zich aan de Costa Blanca heel verschillend.
Sperziebonen zijn het betrouwbare gewas
Stambonen zijn eenvoudig: geen steun, opbrengst na acht tot tien weken en veel betere hittetolerantie. Stokbonen geven met stokken of gaas langer en meer op dezelfde grond. Beide hebben groene, gele en paarse vormen. Zaai na de laatste vorst, aan de kust vanaf april, in warme compostrijke grond. Opeenvolgend zaaien om de drie of vier weken houdt peulen komen.
Pronkbonen willen koeler bloeiweer
Ze groeien hier, maar vruchtzetting is lastig. Grote hitte, vooral hete nachten, en droge wortels onderbreken bestuiving en peulvorming. Bloemen vernevelen werd aangeraden maar helpt niet bewezen. Gebruik een beschutte constructie met middagschaduw, houd wortels vochtig met mulch en druppelslang en plan bloei buiten hoogzomer.
Een tweede herfstzaai
De Costa Blanca heeft twee vensters. Zaaien eind juli of begin augustus kan peulen geven in het koelere maar warme september en oktober. Plaatselijk vorstrisico en herfstlicht bepalen hoe lang.
Steun, afstand en pluk
Klimbonen vragen een stevige, windbestendige structuur van minstens twee meter die andere gewassen niet beschaduwt. Zet 15-20 centimeter uiteen. Pluk jong en vaak. Rijpend zaad vertraagt bloei; regelmatig oogsten verlengt die.
Water, grond en wisselteelt
Houd gelijkmatig vochtig tijdens bloei en peulvulling, met mulch. Peulgewassen verkrijgen wat stikstof via wortelknolletjes, maar bemesten het bed niet zelf. Begin met organisch verrijkte grond, vermijd veel stikstof die blad ten koste van peulen geeft, en roteer.
Plagen en problemen
Zwarte bonenluis zit vroeg in zomer op groeipunten; nijp dragende stambonen uit en spoel klimkolonies af. Spint geeft fijne vlekken en brons bij droge hitte. Vetvlekkenziekte toont hoekige bleekomrande vlekken en reist op besmet zaad; koop nieuw zaad bij optreden. Slakken eten zaailingen, vooral na irrigatie.
Zaad bewaren
Sperziebonen bestuiven vooral zichzelf, zodat zaad van een zaadvaste cultivar vaak trouw blijft zonder andere nabije soort. Pronkbonen krijgen insecten en kruisen makkelijk; bij meerdere cultivars kan zaad afwijken. Laat gekozen peulen volledig drogen op gezonde planten, dop en bewaar koel en droog.
Bronnen en beoordeling
Beoordeeld in september 2026 met Kew-gegevens voor Phaseolus vulgaris en Phaseolus coccineus en RHS-gidsen over pronkbonen, peulzetting en sperziebonen.